Citrus hystrix

Citrus hystrix, znany jako limka kaffir, combava lub makrut, to niewielkie zimozielone drzewo lub krzew o dużej wartości ozdobnej i kulinarnej, pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej. Ma zwartą i silnie rozgałęzioną strukturę, z gałęziami zwykle zaopatrzonymi w drobne ciernie i charakterystycznymi liśćmi złożonymi z dwóch połączonych segmentów, przez co sprawiają wrażenie podwójnych. Ulistnienie jest ciemnozielone, błyszczące i bardzo aromatyczne – przy dotyku uwalnia intensywny cytrusowy zapach.

Rośnie umiarkowanie szybko i może osiągnąć 2–6 metrów wysokości, choć uprawiany w doniczce zwykle zachowuje mniejszy pokrój. W ciepłych porach roku wytwarza drobne białe kwiaty, często z różowym lub purpurowym odcieniem, o przyjemnym zapachu. Następnie rozwija okrągłe, intensywnie zielone owoce o bardzo pomarszczonej i guzowatej skórce, która jest jedną z jego najbardziej charakterystycznych cech. Zarówno skórka, jak i liście są bardzo cenione w kuchni Azji Południowo-Wschodniej, zwłaszcza do aromatyzowania curry, zup, sosów i napojów.

Wymaga pełnego słońca lub jasnego półcienia; najlepiej rozwija się przy dużej ilości światła i w ciepłych temperaturach. Preferuje żyzne gleby, bogate w materię organiczną i o doskonałym drenażu, szczególnie unikając nadmiaru wody wokół korzeni. Podlewanie powinno być regularne i umiarkowane: w ciepłych okresach należy utrzymywać pewną wilgotność, pozwalając jednak, by wierzchnia warstwa gleby lekko przeschła między podlewaniami. Zimą częstotliwość podlewania należy ograniczyć. Jest to gatunek wrażliwy na przymrozki, dlatego w chłodnym klimacie warto uprawiać go w doniczce i chronić zimą. Lekkie cięcie pozwala utrzymać zwartą koronę i sprzyja obfitszemu rozgałęzianiu.